2011'de, Genelkurmay Başkanı ve tüm kuvvet komutanları, subay tutuklamalarına tepki olarak topluca istifa etti; TSK'nın siyasi etkisi açısından önemli bir dönüm noktası oldu. Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir Genelkurmay Başkanı ve tüm kuvvet komutanları aynı anda görevlerinden ayrılmıştır.
Olayın Arka Planı ve Nedenleri
O dönemde Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) mensuplarına yönelik yürütülen Balyoz, Ergenekon ve İnternet Andıcı gibi davalar, ordu ile hükümet (AK Parti) arasındaki gerilimi zirveye taşımıştı.
Tutuklu Subaylar: O dönemde yaklaşık 250 muvazzaf ve emekli subay tutuklu bulunuyordu.
Terfi Krizi: Ağustos ayındaki Yüksek Askeri Şura (YAŞ) öncesinde, Genelkurmay Başkanı Işık Koşaner, tutuklu bulunan subayların terfi haklarının korunmasını talep etmişti. Ancak hükümet, sanık durumundaki askerlerin terfi ettirilmesine karşı çıkıyordu.
Hukuki İtiraz: Koşaner, veda mesajında "personelinin haklarını koruyamadığı için" görevden ayrıldığını belirterek, yargılamaların adil olmadığını savunmuştu.
İstifa Eden Komutanlar
Bu toplu ayrılma hareketi şu isimlerden oluşuyordu:
Işık Koşaner: Genelkurmay Başkanı
Erdal Ceylanoğlu: Kara Kuvvetleri Komutanı
Eşref Uğur Yiğit: Deniz Kuvvetleri Komutanı
Hasan Aksay: Hava Kuvvetleri Komutanı
(Not: Jandarma Genel Komutanı Necdet Özel istifa etmemiş, önce Kara Kuvvetleri Komutanlığına, ardından Genelkurmay Başkanlığına atanmıştır.)
Siyasi Etkisi ve Dönüm Noktası
Bu olay, Türkiye'de askeri vesayetin sona ermesi ve sivil otoritenin ordu üzerindeki tam denetimini sağlaması açısından bir milat kabul edilir.
Sivil Otorite: Hükümet, istifaları bir "kriz" yerine "normal bir emeklilik işlemi" gibi yönetti. Boşalan koltuklar hızla doldurularak devlet mekanizmasının işleyişinde bir aksama olmadığı mesajı verildi.
YAŞ Yapısı: Bu olaydan sonra Yüksek Askeri Şura'nın yapısı değişmeye başladı ve Genelkurmay Başkanı'nın Başbakan'ın yanında oturduğu protokol düzenine geçildi.
Psikolojik Eşik: Ordunun topluca istifa ederek hükümeti zor durumda bırakma stratejisinin işe yaramadığı görüldü.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!